IMAGE رونمایی از «دانشنامه‌ی آبادی‌های میانه» تألیف محمدصادق نائبی
جمعه, 28 ارديبهشت 1397
در مراسم رونمایی «دانشنامه‌ی آبادی‌های میانه» که روز سه‌شنبه 25 اردیبهشت 97 در... ادامه مطلب ...
IMAGE رونمایی از رومان «آلزایمر» نوشته‌ی احمد خیرالله‌پور
جمعه, 28 ارديبهشت 1397
مراسم رونمایی از رمان «آلزایمر» نوشته‌ی احمد خیرالله‌پور با حضور نویسندگان،... ادامه مطلب ...
IMAGE دو وجه از وجوه معنوی عاشیق‌های (قوپوزنوازان) آذربایجان
پنج شنبه, 16 دی 1395
امروز 16 دیماه، در مراسم اختتامیه‌ی کلاس‌های قوپوزنوازی عاشیق ایمران حیدری و... ادامه مطلب ...
IMAGE بررسی نظریه‌های پیدایش زبان
دوشنبه, 22 آذر 1395
دکتر حسین محمدزاده صدیق 1 – تعریف زبان زبان یك دستگاه به هم پیچیده‌ای است که میان... ادامه مطلب ...
IMAGE اعطای نشان عالی خدمت به دکتر حسین محمدزاده صدیق
پنج شنبه, 30 فروردين 1397
پنجشنبه 17 اسفند 1396 مراسم جشن با شکوه استقلال کانون مردم‌نهاد وکلای دادگستری در... ادامه مطلب ...
IMAGE اهمیت چاپ جدید سنگلاخ در موضوع اشعار ترکی و فارسی
جمعه, 03 دی 1395
(پژوهشنامه‌ی خاورشناسی نسخه (شش‌ماه نامه)، ج 16، ش 42، سال 2016 م.) دوچنت دکتر اسرافیل... ادامه مطلب ...
IMAGE مصاحبه‌ی شمس نگار با دکتر ح. م. صدیق به مناسبت سال یونس امره
چهارشنبه, 30 فروردين 1396
  سؤال اول: با توجه به این که یکی از موارد مورد پژوهشی و کتب منتشره حضرتعالی درحوزه... ادامه مطلب ...
IMAGE مصاحبه با دکتر ح. م. صدیق، ترکی‌پژوه و محقق خستگی‌ناپذیر
پنج شنبه, 21 مرداد 1395
چندی پیش در آستانه‌ی نمایشگاه بین المللی کتاب تهران (اردیبهشت 1395) مصاحبه‌ای با... ادامه مطلب ...
IMAGE انتشار مجموعه شعر «آنا تبریز» سروده رامین عسکریان
شنبه, 23 دی 1396
مجموعه شعر «آنا تبریز» سروده‌ی دکتر رامین عسکریان با مقدمه‌ی دکتر ح. م. صدیق توسط... ادامه مطلب ...
IMAGE انتشار مجموعه شعر «باشینی اوجا توت ائینالی داغیم» سروده بهمن پورباقری
چهارشنبه, 20 دی 1396
مجموعه شعر «باشینی اوجا توت ائینالی داغیم» سروده‌ی بهمن پورباقری (حسرت) در 96 صفحه... ادامه مطلب ...
IMAGE SENGLÂH’IN YENİ NEŞRİ İLE KLÂSİK FARS VE TÜRK ŞİİRLERİ AÇISINDAN ÖNEMİ
جمعه, 03 دی 1395
Doç. Dr. İsrafil BABACAN[*] Özet Dîvânü Lügâti’t-Türk ile başlayan Türk Leksikografi geleneği çok köklü bir geçmişe sahiptir.... ادامه مطلب ...
IMAGE SENGLAḪ Sözlügü ile ilgili Prof. Dr. Hüseyin Düzgünün Önsözün
یکشنبه, 24 خرداد 1394
Nizâmû’d-dîn Alîşîr Nevâyi 9.2.1441 (17 Ramazan 844 H.) tarihinde Heratta yaşayan Uygur Türlerinden olan bir ailede dünyaya geldi. 11... ادامه مطلب ...
IMAGE کلمه قصار استاد دکتر ح. م. صدیق (در مواجه با بداخلاقان)
شنبه, 04 آبان 1392
در مواجهه با افراد و گروه هایی که هتاکی و بی ادبی و بداخلاقی خط مشی آنان است باید... ادامه مطلب ...
نگرشهای تو زندگی‌ات را رقم می‌زند
جمعه, 11 مرداد 1392
وقتی بشارتی نیست - 50 -  زماني كه انسان متوجه شود راهي كه در زندگي پيش روي او است،... ادامه مطلب ...
IMAGE دانلود دکلمه‌ی غزلی از حکیم محمد فضولی
شنبه, 15 فروردين 1394
شعر فارسی: حکیم ملا محمد فضولی ترجمه ترکی: حسین دوزگون - دکلمه: شاهرخ نخعی حجم: 5... ادامه مطلب ...
IMAGE دانلود موسیقی مکتب مولویه - نی‌نوازی
دوشنبه, 17 آذر 1393
دانلود نی‌نوازی صوفیان مولویه حجم 10 مگابایت DOWNLOAD برای موارد بیشتر اینجا کلیک... ادامه مطلب ...
IMAGE ترجمه‌ی منظوم ترکی چند شعر امام خمینی (ره)
یکشنبه, 30 فروردين 1394
 اشعار امام خمینی (ره) توسط دکتر حسین محمدزاده صدیق در سالهای  1368 تا 1370 ترجمه... ادامه مطلب ...
IMAGE ابو العلاء معرّی‌نین «فخریّه» قصیده‌سی‌نین تورکجه ترجمه‌سی
پنج شنبه, 29 اسفند 1392
دوقتور ح. م. صدیق عرب ادبیاتینا چوخ قدیم زمانلاردان رغبت بسله‌میشدیر. من اؤزۆم 1346... ادامه مطلب ...
IMAGE حبیب ساهر، حسین دوزگونون باخیشیندا
سه شنبه, 04 ارديبهشت 1397
نعمت مسگری حبیب ساهر چاغداش دورده بلکه ده آذربایجانین ان بؤیوک، ان گوجلو، ان... ادامه مطلب ...
IMAGE تحلیل فولکور در آثار دکتر صدیق (‌از دیدگاه زبان و محتوا) - قسمت دوم
یکشنبه, 14 دی 1393
فاطمه بهرامی صالح قصه های کچل    این مجموعه که به نام دنیای قصه‌ی بچه‌ها چاپ شده... ادامه مطلب ...
IMAGE مشروطیت دؤنمینده فعالیت گؤسترن نسیم شمال
پنج شنبه, 16 مرداد 1393
دکتر ح. م. صدیق ملک الشعرای بهار بیر شعرینده دئییر: احمدای سید اشرف خوب بود،... ادامه مطلب ...
IMAGE یک روز در خاف (سفرنامه) قسمت چهارم
چهارشنبه, 11 تیر 1393
دکتر ح. م. صدیق فولکلورپژوه خافی دوستان همراه، عصر ساعت 7 از نگهبان موزه‌ی... ادامه مطلب ...
IMAGE مخزن الاسرار نظامی با ترجمه‌ی منظوم ترکی ابوالفضل حسینی (حسرت)
سه شنبه, 07 بهمن 1393
مثنوی «مخزن الاسرار» اثر نظامی گنجوی با ترجمه‌ی منظوم ترکی «دکتر سید ابوالفضل... ادامه مطلب ...
IMAGE منتخب الخاقانی فی کشف حقایق عرفانی (بیرینجی بؤلوم)
یکشنبه, 26 آبان 1392
مولف: ملا عبدالله زنوزی - تورکجه‌یه چئویرن: دکتر حسین محمدزاده صدیق. اؤن سؤز... ادامه مطلب ...
IMAGE سخنرانی دکتر ح. م. صدیق پیرامون ادبیات عاشیقی آذربایجان در فرهنگسرای مهر
شنبه, 25 مهر 1394
فرهنگسرای مهر در اولین جلسه سلسله برنامه های جستاری در موسیقی به بررسی تخصصی... ادامه مطلب ...
IMAGE سنگلاخ، گنجواژه‌ی امیر علیشیر نوایی
شنبه, 25 بهمن 1393
متن سخنرانی دکتر حسین محمدزاده صدیق در همایش امیر علیشیر نوایی. مشهد مقدس،... ادامه مطلب ...
سالشمار زندگی استاد شهریار
شنبه, 12 مرداد 1392
در این جا سالشمار زندگی و حیات ادبی شهریار را بر کتاب می‌افزایيم. این سالشمار را... ادامه مطلب ...
شهريار و بولود قاراچورلو سهند
شنبه, 12 مرداد 1392
مقاله‌ی «شهریار و سهند» درباره‌ی روابط ادبی شهریار با حماسه‌پرداز بلندآوازه‌ی... ادامه مطلب ...
IMAGE «خسرو و شیرین» نظامی و «فرهاد و شیرین» امیر علیشیر نوایی
یکشنبه, 06 ارديبهشت 1394
دکتر ح. م. صدیق («سهند» هفته‌لیگیندن بیر قطعه- سال 1374) هفته‌لیگیمزده «نظامی... ادامه مطلب ...
IMAGE مراغه‌لی اوحدی و تبریزلی صائب
پنج شنبه, 03 ارديبهشت 1394
دکتر ح. م. صدیق (سهند هفته‌لیگی‌نین ادبی یازیلاری - چهارشنبه 17 خرداد 1374- شماره 257)... ادامه مطلب ...
تورکجه شعر بیلگیسی - بئشینجی درس
شنبه, 12 مرداد 1392
تک هجالي قوشغولار  بئله‌ليکله بحث لريميزده شعريميزين جوت هجالي قاليبلاري‌نين... ادامه مطلب ...
تورکجه شعر بیلگیسی - دؤردونجو درس
شنبه, 12 مرداد 1392
جوت هجالي اؤلچولو شعرلرده دوراقلار جدولي  1.     دؤرد هجالي اؤلچو: 2+2 1+3 3+1  ... ادامه مطلب ...
حسین دوزگونون شعری (شهید «ثقة الاسلام»ین خاطره‌سینه)
شنبه, 23 فروردين 1393
دوغوم (شهید «ثقة الاسلام»ین خاطره‌سینه) - 1 – اَشْهَدُ اَنَّ عَلیًّ وَلیُّ الله... ادامه مطلب ...
IMAGE بو گئجه (حسین دوزگونون شعرلری)
دوشنبه, 20 آبان 1392
عاشورا گئجه‌لری تبریزده شمع پایلاما مراسیمی مناسیبتیله «‌‌گۆلۆ - گولزار رسالت... ادامه مطلب ...
IMAGE عکس دسته جمعی اختتامیه همایش علیشیر نوایی
سه شنبه, 28 بهمن 1393
دکتر ح. م. صدیق عضو هیئت علمی همایش امیر علیشیر نوایی (دانشگاه فردوسی مشهد، بهمن 1393)... ادامه مطلب ...
IMAGE گزارش تصویری از کنگره جهانی جاده ابریشم در دانشگاه استانبول
جمعه, 10 آبان 1392
استاد دکتر صدیق روز پنجشنبه عصر پس از پایان کنگره جهانی جاده ابریشم واقع در... ادامه مطلب ...
IMAGE لوح تقدیر کنگره جهانی جاده ابریشم- دانشگاه مدنیت استانبول
چهارشنبه, 15 آبان 1392
لوح تقدیر کنگره جهانی جاده ابریشم دانشگاه مدنیت استانبول آبان ماه 1392 ادامه مطلب ...
IMAGE لوح تقدیر هشتمین کنگره تورکولوژی دانشگاه استانبول
چهارشنبه, 17 مهر 1392
لوح تقدیر هشتمین کنگره جهانی تورکولوژی به استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق مهرماه 1392 ادامه مطلب ...
IMAGE معرفی کتابخانه دکتر حسین محمدزاده صدیق
جمعه, 11 مرداد 1392
كتابخانه‌ي وقفي استاد، كتابخانه‌اي است كه بنيانش از سال 1334 شكل گرفت. يعني از... ادامه مطلب ...

سلطان شیخ صفی الدین اردبیلی، اؤزوندن یادگار قویدوغو توركجه شعرلری ایله، ادبیات تاریخیمیزده بیر مكتب یاراتمیشدیر.

شیخ صفی الدین هیجری 650 – نجی ایلده دارالارشاد اردبیلین یاخینلیغیندا یئرلشن كلخوران كندینده دونیایا گلمیش و هیجری 735- نجی ایلده اردبیلده وفات ائتمیش و اؤز زاویه‌سینده دفن ائدیلمیشدیر.

شیخ صفی الدین اولو مرشد و عالیم كیمی، عؤمور بویو انسانلاری ارشاد ائتمه ایچون منبر و تقریره اوز گتیرمیشدیر. اونون وفاتیندان سونرا، مریدلر و شاگیردلری توركجه، عربجه و فارسجا اثرلرینی توپلامیش، قارا مجموعه (توركجه)، مثنوی شرحی (توركجه)، صلة الفقیه (عربجه)، فنا (فارسجا)، كلمات و تحقیقات (فارسجا) آدلاری آلتیندا مشهور ائتمیشلر.

بونلارین آراسیندا اونون توركجه شعرلر دیوانی، تأثیر دایره‌سینه گؤره اهمیته مالیكدیر. اونون توركجه شعرلری دیلیمیزده اولان ان گؤزل و آخیجی سؤزلر و اصطلاحلار ایله دولودور:

صفی‌ام، صافی‌ام، گنجان نومایام،

اوره‌ك درده جرم، درد بی‌دوایام.

بو وارلیقدان یول اوغانا آپاردیم،

بو یوخلوقدا ارن تك خاك پایام.

 

شیخ صفی الدین اردبیلی‌نین اؤلوموندن سونرا اونون مینلرجه مریدلری و هاودارلاری، اونون شیوه‌سی ایله شعر و نثر یازماغا باشلامیشلار. بونلاردان بیریسی، ایكینجی شاه عباس زامانیندا دارالارشاد اردبیل شهری‌نین متولّی و وزیری اولان و شعرده «ظفر» تخلص ائدن مرتضی قلی متولی اردبیلی دیر.

مرتضی قلی متولی اردبیلی بیرینجی شاه عباس زامانی، اردبیل شهرینده دونیایا گؤز آچمیشدیر و هیجری 1035 ایلینه تخته جلوس ائدن شاه صفی دؤورونده ائشیك آقاسی باشی مقامینا یئتیشمیشدیر. بیر زامان‌دا كرمان ولایتی والیسی اولموش و قوروجو باشیلیق روتبه‌سینه‌ده یئتیشمیشدیر.

او، بوتون صفوی حاكیملری كیمی، همده علم و عرفان اهلی ایدی. اؤزونون دئدیگی كیمی یوز مینلرجه فارسجا بئیت احتوا ائدن دیوان یاراتمیشدیر، فارس دیلینده مرتضی و مرتضی‌قلی تخلص ائتمیشدیر.

اؤز خطی ایله استنساخ ائتدیگی توركجه دیوانی‌نین مقدمه‌سیندن آنلاشیلیر كی ایللر بویو اردبیل شهرینده متولی و وزیر سیمتی ایله یاشایاراق شیخ صفی الدین اردبیلی‌نین مخلص بیر مریدی كیمی اوندان تقلید ائدرك توركجه دیوان ترتیب ائتمگه هیمت گؤسترمیشدیر.

دیوانی‌نین مقدمه‌سینده افتخار ائدیر كی فضولی‌نین كربلادا امام حسین علیه السلامین توربه‌سی‌نین جواریندا قالدیغی كیمی، اودا ادربیلده شیخ صفی الدینین توربه‌سی جواریندا قالمیشدیر و مرشدی‌نین حؤرمتینه توركجه دیوان ترتیب ائتمیشدیر. اؤز دیلی ایله دئسك:

«بیر نئچه غزل شكسته بسته نظمه چكیب بو نادره مجموعه‌ده درج اولدو.» (کیتابین مقدمه‌سیندن)

صفویه طریقتینی  ایجاد ائدن شیخ صفی الدین اردبیلی یولونو ایزله‌ین ظفر دئییر:

ای ظفر! ایستر ایسن دؤولت باقی تاپماق،

شیخ صفی درگهیندن درگه توتما عارض!

 

مرتضی قلی‌خان اردبیلی شیخ صفی الدین اوچون ترتیب ائتدیگی توركجه دیوانینی، فضولی‌نین دیوانینا بنزه‌دیبدیر. آشاغیدا، بو یاخینلاردا چاپ ائده‌جه‌گیمیز دیوانیندان نمونه‌لر وئریریك:

1 یارب! مدام عنایتین ائت پیشوا بنا،

   ذؤوق وصالین ائيله‌گیلن آشنا بنا.

   کؤنلوم ائوینده سندن اگر غیر وار ایسه،

   قهرینله ائيله‌گیل سن او فکری بلا بنا.

   یوز درد اگر بو دؤورِ فنادا چکه‌ر کؤنول،‌

   بیر ابر رحمتین یئتیره‌ر مین دوا بنا.

   غمدن بو خسته جانیم اولوبدور بلا ائوی،

5 وئرگیل خزانه‌ی کرمیندن شفا بنا.

   درگاهینا بو بنده‌ده شایسته یوخ عمل،

   عالملریجه لوطفونو گؤردون روا بنا.

   یولوندا ثابت ائیله بنیم اعتقادیمی،

   شول یولدا مرتضانی ائله پیشوا بنا.

   ائتمه ضعیف جانیمی دوزخ شراره‌سی،

   نور عدالتیله یئتیرگیل صفا بنا.

 

* * *

خم اولدو قامتیم هیجران الیندن وئر شفا یا رب!

وصال یاردان غیری بنا یوخدور دوا یا رب!

مجازی عئشق ایلن یوخدور ایشیم زاهید کیمی دایم،

حقیقت نشئه‌سیندن وئر بنا جام بقا یا رب!

آییرما بنده‌نی محشر گونو ساقی‌یِ کوثردن،

اونون مئهری ایلندیر کؤنلونده ذؤق و صفا یارب!

جهاندا چوخ حکومت ائیله‌دیم گؤردوم وفاسی یوخ،

چکیلدیم کُنجه، لوطفون کسمه‌گیل تا منتها یا رب!

یئتیشدی عؤمر یئتمیش دؤرده، گلدی موسم پیری،

جهاندا گؤرمه‌دیم هئچ کیمسه‌دن بوی وفا یا رب!

ظفر وئردین بنا، دوشمنلریمی خوار و زار ائتدین،

بحمدلله کی سندن گؤرمه‌دیم بیر كز جفا یا رب!

* * *

1  کؤنلوم آچیلیر سرو خورامانینی گؤرکج،

   خوشحال اولورام پوسته‌ی خندانینی گؤرکج.

   گون، رشک ائده‌ر گول اوزونو گؤرسه سحرده،

   مه، ‌پاره‌لنیر ناوک موژگانینی گؤرکج.

   نقاش اگر چکسه قلم بیر له جمالین،

   تیتره‌ر الی اول سیب زنخدانینی گؤرکج.

   گر تاب وئره زولف پریشانینی اوزده،

   گون تیره اولور چهره‌ی تابانینی گؤرکج.

5  دوزخ قاپیسی باغلانیبان جنت اولور دهر،

   قوینونداکی سیب و گول و ریحانینی گؤرکج.

فتح ایله ظفر یار اولور عاشیق زارا،

اسبابلانیر ناز ایله سامانینی گؤرکج.

* * *

1  یار وصلیندن جدا، پامالِ دؤورانم هنوز،

   یانارام عئشق اودونا، بیمار هیجرانم هنوز.

   خاطیریمدیر جمع، کیم غیر ایله یوخدور اۆلفتین،

   دئمه کیم یاد اولموشام، در فکر جانانم هنوز.

   گؤزلریمدن قانلی یاش آخماقدان اولدوم بی‌بصر،

   بویونون چکمده، بیلگیل پیرکنعانم هنوز.

   گر گداتک دربه‌در دوشدوم وصالیندان جدا،

   اؤز یانیمدا فکرین ایلن، شاه [و] سولطانام هنوز.

5  بیر کمینه چاکریندیر بو ظفر، ای گولعذار!

   دوشموشم گر نظریندن، بنده فرمانم هنوز.

* * *

1  ای کؤنول! دوشموش باشینا آرزوی خال و خط،

   محرمی غفلت اوزوندن مجرم ائیله‌ر بیر نقط.

   بی‌وفا یارا کؤنول وئردین غمیندن زار اولوب،

   ائتمه‌دی احوالینی سورماغا بیر کز او غلط.

   هیجر اودوندان توتوشدو جیسم زارین نئی گیبی.

   گؤزلریندن قانلی یاش اولدو روان مانند شط،

   مردوم چشمین اوزه‌ر اول نهر آرا بالیق گیبی.

   ماق تک رنگی قارالمیش سو اۆزۆنده مثل بط.

5  ای ظفر! دوتگیل قولاق بیر دم فضولی شعرینه،

   اوندان اؤزگه هیچ شاعر شعر دئمز بو نمط:

   قدرتی یوخدور فقیرین شرح وصفین ائیلیه،

   شمّه صنعونده ال تیتره‌ر یازا بیلمز نقط.

* * *

1 جان نقدینی فدا ره جانانا قیلمیشام،    

   کؤنلوم ائوینی عئشقیله ویرانه قیلمیشام.

   مجنوندان آرتی، شهرت عئشقم بو خلق آرا،

   فرزانه‌ام کی اؤزومو دیوانه قیلمیشام.

   عئشق اودو دوشدو باشیما بیر شمع بزمدن،

   اول شمع بزمه، جانیمی پروانه قیلمیشام.

   معنیده بوت‌پرست اولور صورت ایسته‌ین،

   بن ترک صورت و بوت و بوت‌خانه قیلمیشمام.

5 فرهاد وئردی جان، ره عئشق مجازده،

   بن خاطری مجاز ایله پئیکانه قیلمیشام.

   تا دوشدو باشا نشئه‌يه جام شراب عئشق،

   گؤز ساغرین بو نشئه‌یه پیمانه قیلمیشام.

   اظهار ائتمه حال دلین خلقه، ای ظفر!

   چون جومله عرض حالینی سولطانا قیلمیشام.

* * *

بیلدینمی کؤنول، کی یار گلدی،      

   قیش گئتدی و لاله‌زار گلدی.

   بولبول اوخور ایدی بو سبقده،

   کیم فصل گول و بهار گلدی.

   قوشلار توله‌گه چکدی الدن،

   فورصت گؤزه‌دیب شکار گلدی.

   نرگس، گوله موژده وئردی:«ـ کئی یار!

   اؤزون بیزه گل کی زار گلدی.»

5 دؤوران بیزه ائتدی یارلیق بس،

   آخیردا به شکل مار گلدی.

   اگدی قدیمی هلاله دؤندوم،

   گؤزوم اؤنونه غوبار گلدی.

   گول کیمی چمن آرا گزه‌ردیم،

   دؤندو ظفر و نزار گلدی.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید