IMAGE فصلنامه سراسری "نامه صدیق" مجوز انتشار گرفت
چهارشنبه, 25 مهر 1397
پروانه انتشار نشریه "نامه ی صدیق" در زمینه اجتماعی، فرهنگی و به زبان های فارسی،... ادامه مطلب ...
IMAGE رونمایی از «دانشنامه‌ی آبادی‌های میانه» تألیف محمدصادق نائبی
جمعه, 28 ارديبهشت 1397
در مراسم رونمایی «دانشنامه‌ی آبادی‌های میانه» که روز سه‌شنبه 25 اردیبهشت 97 در... ادامه مطلب ...
IMAGE دو وجه از وجوه معنوی عاشیق‌های (قوپوزنوازان) آذربایجان
پنج شنبه, 16 دی 1395
امروز 16 دیماه، در مراسم اختتامیه‌ی کلاس‌های قوپوزنوازی عاشیق ایمران حیدری و... ادامه مطلب ...
IMAGE بررسی نظریه‌های پیدایش زبان
دوشنبه, 22 آذر 1395
دکتر حسین محمدزاده صدیق 1 – تعریف زبان زبان یك دستگاه به هم پیچیده‌ای است که میان... ادامه مطلب ...
IMAGE اعطای نشان عالی خدمت به دکتر حسین محمدزاده صدیق
پنج شنبه, 30 فروردين 1397
پنجشنبه 17 اسفند 1396 مراسم جشن با شکوه استقلال کانون مردم‌نهاد وکلای دادگستری در... ادامه مطلب ...
IMAGE اهمیت چاپ جدید سنگلاخ در موضوع اشعار ترکی و فارسی
جمعه, 03 دی 1395
(پژوهشنامه‌ی خاورشناسی نسخه (شش‌ماه نامه)، ج 16، ش 42، سال 2016 م.) دوچنت دکتر اسرافیل... ادامه مطلب ...
IMAGE مصاحبه‌ی شمس نگار با دکتر ح. م. صدیق به مناسبت سال یونس امره
چهارشنبه, 30 فروردين 1396
  سؤال اول: با توجه به این که یکی از موارد مورد پژوهشی و کتب منتشره حضرتعالی درحوزه... ادامه مطلب ...
IMAGE مصاحبه با دکتر ح. م. صدیق، ترکی‌پژوه و محقق خستگی‌ناپذیر
پنج شنبه, 21 مرداد 1395
چندی پیش در آستانه‌ی نمایشگاه بین المللی کتاب تهران (اردیبهشت 1395) مصاحبه‌ای با... ادامه مطلب ...
IMAGE انتشار مجموعه شعر «آنا تبریز» سروده رامین عسکریان
شنبه, 23 دی 1396
مجموعه شعر «آنا تبریز» سروده‌ی دکتر رامین عسکریان با مقدمه‌ی دکتر ح. م. صدیق توسط... ادامه مطلب ...
IMAGE انتشار مجموعه شعر «باشینی اوجا توت ائینالی داغیم» سروده بهمن پورباقری
چهارشنبه, 20 دی 1396
مجموعه شعر «باشینی اوجا توت ائینالی داغیم» سروده‌ی بهمن پورباقری (حسرت) در 96 صفحه... ادامه مطلب ...
IMAGE SENGLÂH’IN YENİ NEŞRİ İLE KLÂSİK FARS VE TÜRK ŞİİRLERİ AÇISINDAN ÖNEMİ
جمعه, 03 دی 1395
Doç. Dr. İsrafil BABACAN[*] Özet Dîvânü Lügâti’t-Türk ile başlayan Türk Leksikografi geleneği çok köklü bir geçmişe sahiptir.... ادامه مطلب ...
IMAGE SENGLAḪ Sözlügü ile ilgili Prof. Dr. Hüseyin Düzgünün Önsözün
یکشنبه, 24 خرداد 1394
Nizâmû’d-dîn Alîşîr Nevâyi 9.2.1441 (17 Ramazan 844 H.) tarihinde Heratta yaşayan Uygur Türlerinden olan bir ailede dünyaya geldi. 11... ادامه مطلب ...
IMAGE کلمه قصار استاد دکتر ح. م. صدیق (در مواجه با بداخلاقان)
شنبه, 04 آبان 1392
در مواجهه با افراد و گروه هایی که هتاکی و بی ادبی و بداخلاقی خط مشی آنان است باید... ادامه مطلب ...
نگرشهای تو زندگی‌ات را رقم می‌زند
جمعه, 11 مرداد 1392
وقتی بشارتی نیست - 50 -  زماني كه انسان متوجه شود راهي كه در زندگي پيش روي او است،... ادامه مطلب ...
IMAGE دانلود دکلمه‌ی غزلی از حکیم محمد فضولی
شنبه, 15 فروردين 1394
شعر فارسی: حکیم ملا محمد فضولی ترجمه ترکی: حسین دوزگون - دکلمه: شاهرخ نخعی حجم: 5... ادامه مطلب ...
IMAGE دانلود موسیقی مکتب مولویه - نی‌نوازی
دوشنبه, 17 آذر 1393
دانلود نی‌نوازی صوفیان مولویه حجم 10 مگابایت DOWNLOAD برای موارد بیشتر اینجا کلیک... ادامه مطلب ...
IMAGE ترجمه‌ی منظوم ترکی چند شعر امام خمینی (ره)
یکشنبه, 30 فروردين 1394
 اشعار امام خمینی (ره) توسط دکتر حسین محمدزاده صدیق در سالهای  1368 تا 1370 ترجمه... ادامه مطلب ...
IMAGE ابو العلاء معرّی‌نین «فخریّه» قصیده‌سی‌نین تورکجه ترجمه‌سی
پنج شنبه, 29 اسفند 1392
دوقتور ح. م. صدیق عرب ادبیاتینا چوخ قدیم زمانلاردان رغبت بسله‌میشدیر. من اؤزۆم 1346... ادامه مطلب ...
IMAGE حبیب ساهر، حسین دوزگونون باخیشیندا
سه شنبه, 04 ارديبهشت 1397
نعمت مسگری حبیب ساهر چاغداش دورده بلکه ده آذربایجانین ان بؤیوک، ان گوجلو، ان... ادامه مطلب ...
IMAGE تحلیل فولکور در آثار دکتر صدیق (‌از دیدگاه زبان و محتوا) - قسمت دوم
یکشنبه, 14 دی 1393
فاطمه بهرامی صالح قصه های کچل    این مجموعه که به نام دنیای قصه‌ی بچه‌ها چاپ شده... ادامه مطلب ...
IMAGE مشروطیت دؤنمینده فعالیت گؤسترن نسیم شمال
پنج شنبه, 16 مرداد 1393
دکتر ح. م. صدیق ملک الشعرای بهار بیر شعرینده دئییر: احمدای سید اشرف خوب بود،... ادامه مطلب ...
IMAGE یک روز در خاف (سفرنامه) قسمت چهارم
چهارشنبه, 11 تیر 1393
دکتر ح. م. صدیق فولکلورپژوه خافی دوستان همراه، عصر ساعت 7 از نگهبان موزه‌ی... ادامه مطلب ...
IMAGE مخزن الاسرار نظامی با ترجمه‌ی منظوم ترکی ابوالفضل حسینی (حسرت)
سه شنبه, 07 بهمن 1393
مثنوی «مخزن الاسرار» اثر نظامی گنجوی با ترجمه‌ی منظوم ترکی «دکتر سید ابوالفضل... ادامه مطلب ...
IMAGE منتخب الخاقانی فی کشف حقایق عرفانی (بیرینجی بؤلوم)
یکشنبه, 26 آبان 1392
مولف: ملا عبدالله زنوزی - تورکجه‌یه چئویرن: دکتر حسین محمدزاده صدیق. اؤن سؤز... ادامه مطلب ...
IMAGE سخنرانی دکتر ح. م. صدیق پیرامون ادبیات عاشیقی آذربایجان در فرهنگسرای مهر
شنبه, 25 مهر 1394
فرهنگسرای مهر در اولین جلسه سلسله برنامه های جستاری در موسیقی به بررسی تخصصی... ادامه مطلب ...
IMAGE سنگلاخ، گنجواژه‌ی امیر علیشیر نوایی
شنبه, 25 بهمن 1393
متن سخنرانی دکتر حسین محمدزاده صدیق در همایش امیر علیشیر نوایی. مشهد مقدس،... ادامه مطلب ...
سالشمار زندگی استاد شهریار
شنبه, 12 مرداد 1392
در این جا سالشمار زندگی و حیات ادبی شهریار را بر کتاب می‌افزایيم. این سالشمار را... ادامه مطلب ...
شهريار و بولود قاراچورلو سهند
شنبه, 12 مرداد 1392
مقاله‌ی «شهریار و سهند» درباره‌ی روابط ادبی شهریار با حماسه‌پرداز بلندآوازه‌ی... ادامه مطلب ...
IMAGE «خسرو و شیرین» نظامی و «فرهاد و شیرین» امیر علیشیر نوایی
یکشنبه, 06 ارديبهشت 1394
دکتر ح. م. صدیق («سهند» هفته‌لیگیندن بیر قطعه- سال 1374) هفته‌لیگیمزده «نظامی... ادامه مطلب ...
IMAGE مراغه‌لی اوحدی و تبریزلی صائب
پنج شنبه, 03 ارديبهشت 1394
دکتر ح. م. صدیق (سهند هفته‌لیگی‌نین ادبی یازیلاری - چهارشنبه 17 خرداد 1374- شماره 257)... ادامه مطلب ...
تورکجه شعر بیلگیسی - بئشینجی درس
شنبه, 12 مرداد 1392
تک هجالي قوشغولار  بئله‌ليکله بحث لريميزده شعريميزين جوت هجالي قاليبلاري‌نين... ادامه مطلب ...
تورکجه شعر بیلگیسی - دؤردونجو درس
شنبه, 12 مرداد 1392
جوت هجالي اؤلچولو شعرلرده دوراقلار جدولي  1.     دؤرد هجالي اؤلچو: 2+2 1+3 3+1  ... ادامه مطلب ...
حسین دوزگونون شعری (شهید «ثقة الاسلام»ین خاطره‌سینه)
شنبه, 23 فروردين 1393
دوغوم (شهید «ثقة الاسلام»ین خاطره‌سینه) - 1 – اَشْهَدُ اَنَّ عَلیًّ وَلیُّ الله... ادامه مطلب ...
IMAGE بو گئجه (حسین دوزگونون شعرلری)
دوشنبه, 20 آبان 1392
عاشورا گئجه‌لری تبریزده شمع پایلاما مراسیمی مناسیبتیله «‌‌گۆلۆ - گولزار رسالت... ادامه مطلب ...
IMAGE عکس دسته جمعی اختتامیه همایش علیشیر نوایی
سه شنبه, 28 بهمن 1393
دکتر ح. م. صدیق عضو هیئت علمی همایش امیر علیشیر نوایی (دانشگاه فردوسی مشهد، بهمن 1393)... ادامه مطلب ...
IMAGE گزارش تصویری از کنگره جهانی جاده ابریشم در دانشگاه استانبول
جمعه, 10 آبان 1392
استاد دکتر صدیق روز پنجشنبه عصر پس از پایان کنگره جهانی جاده ابریشم واقع در... ادامه مطلب ...
IMAGE لوح تقدیر کنگره جهانی جاده ابریشم- دانشگاه مدنیت استانبول
چهارشنبه, 15 آبان 1392
لوح تقدیر کنگره جهانی جاده ابریشم دانشگاه مدنیت استانبول آبان ماه 1392 ادامه مطلب ...
IMAGE لوح تقدیر هشتمین کنگره تورکولوژی دانشگاه استانبول
چهارشنبه, 17 مهر 1392
لوح تقدیر هشتمین کنگره جهانی تورکولوژی به استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق مهرماه 1392 ادامه مطلب ...
IMAGE معرفی کتابخانه دکتر حسین محمدزاده صدیق
جمعه, 11 مرداد 1392
كتابخانه‌ي وقفي استاد، كتابخانه‌اي است كه بنيانش از سال 1334 شكل گرفت. يعني از... ادامه مطلب ...

ب) آددان فعل دوزلدن اكلر

آ- اَ (a-ə)

• آدلار و آدسويلو سؤزجوكلره ياپيشار و فعل دوزلدر. بو اك چوخ ايشلك دگيلدير:

بوش  =  بوشاماق

ياش   =  ياشاماق

قان   =  قاناماق

آر ar-ər

• رنگ آدلارينا و آدسويلو سؤجوكلره ياپيشار و دؤنوشلو معنالي فعللر دوزلدر:

آغ   =   آغارماق

بوز   =  بوزارماق

قيز(يل)  =  قيزارماق

قارا   =  قارارماق (قارا+آر+ماق)

• آد كؤكلرينه ياپيشار و كؤكلره گؤره‌ليك آنلامي وئرن فعل دوزلدر:

كؤز   =  كؤزه‌رمك

باش   =  باشارماق

سو   =  سووارماق

آل – اَل al-əl

• آدلارا ياپيشار و دؤنوشو (= رجعي) و ائديلگن (= متعدي) معنالي فعللر دوزلدر:

آز   = آزاماق

دوز   =  دوزلمك

چوخ   =  چوخالماق

يؤن   =  يؤنلمك

• سونو أونلو ايله قورتاران كؤكه ياپيشاندا، أونلوسو دوشر:

اوجا   =   اوجا +آل = اوجالماق

قيسا   =  قيسا + آل= قيسالماق

ايك  (ik /ık /ük /uk)

گئج   =  گئجيكمك

آج   =  آجيخماق

دار   =  داريخماق

ايل (il /ıl /ül /ul)

• آدلارا ياپيشار و دؤنوشلو و ائديلگن آنلامي فعللر دوزلدر:

دوز   =  دوزلمك

• سونو أونلو ايله قورتاران كؤكلره ياپيشاندا، اكين أونلوسو دوشر:

دوغرو   =   دوغرولماق

دورور‌  =   دورولماق

كيچيك   =   كيچيلمك

ايمسه (imsə /ımsə /ümsə /umsə)

آد سؤيلو سؤجوكلره ياپيشار و فعل گؤوده‌سي دوزلدر:

من   =   منيمسه‌مك

آز   =   آزيمساماق

كيچيك   =   كيچيمسه‌مك

دا  (da /də)

آد سويلو سؤجوكلره گلر و فعل گؤوده‌سي دوزلدر. بو اك آز ايشلنن بير اكدي.

پاريل (ياريلتي)  =   پاريلداماق

ايشيل (ايشيلتي)  =  آيشيلداماق

پيريل (پيريلتي)  =  پيريلداماق

بو اك سس گؤسترن سؤجوكلره ياپيشار، فعل دوزلدر.

ويزيل (ويزيلتي)  =  ويزيلداماق

جيويل (جيويلتي)  =  جيويلداماق

فيسيل (فيسيلتي)  =   فيسيلداماق

گورول (گورولتو)  =  گورولداماق

خورول (خورولتو)  =  خورولداماق

شيققيل (شيققيلتي)  =   شيققيلداماق

خيشيل (خيشيلتي)  =  خيشيلداماق

سا sa) / (sə

• آد سويلو سؤجوكلره ياپيشار و ايستك و دوروم بيلديرن فعللر دوزلو:

سو  =   سوساماق

غريب   =  غريبسه‌مك

دوراق  =   دوراقسان

قير  (qir /qır /qür /qur)

• سس گؤسترن سؤجوكلره ياپاشار و فعل دوزلدر:

هيچ   =  هيجقيرماق

قيش  =   قيشيرماق

پوس  =   پوسگورمك

آس  =   آسقيرماق

توف  =   توفگورمك ( =  توپورمك)

 لا (la /lə)

• چوخ ايشلنن بير اكدير. آد سويلو سؤجوكلردن فعل دوزلدر:

باش =  باشلاماق

آو =  آولاماق

آغ  = آغلاماق

ديش =  ديشلمك

ايش =  ايشلمك

ياواش =  ياواشلاماق

سلام =  سلامالاماق

سو =  سولاماق

اك =  اكلمك

تامام =  تاماملاماق

داش =  داشلاماق

• بو اكا سس گؤسترن سؤزجوكلره‌ده ياپيشار:

پات =  پاتلاماق

چات =  چاتلاماق

پوف =  پوفله‌مك

هاو =  هاولاماق

جيز =  جيزلاماق

لاش (laş /ləş)

• آدلارا و آدسويلو كؤكلره و گؤوده‌لره ياپيشار و دؤنوشلو آنلامي فعللر دوزلدر:

پيس =  پيسلشمك

فارس =  فارسلاشماق

اؤزگه =  اؤزگه‌لشمك

باشق =  باشقالاشماق

أؤز =  اوزلشمك

آغير =  آغيرلاشماق

اوزاق =  اوزاقلاشماق

ياخين =  ياخينلاشماق

گؤزل =  گؤزلـله‌شمك

چاغداش  = چاغداشلاشماق

لان (lan /lən)

• آدلاردان فعل دوزلدر: آدلارين هم كؤكلرينه و هم گؤوده‌لرينه ياپيشار:

باش =  باشلانماق

دويغو =  دويغوانماي

اوميد  = اوميد لنمك

ياش  = ياشلانماق

بولود =  بولودلانماق

غرور =  غرورلانماق

ج) فعل دن آد و آدسويلو سؤزجوكلر دوزلدن اكلر

آ (a /ə)

فعللردن آد و آد سويلو سؤجوكلر دوزلدر

دوزمك (=ديزمك)  = ديزه (آبادي)

دوغماق =  دوغا (طبيعت)

يارماق  =  يارا (بدنده ياريلاراق گؤرسنن يئر چيبان)

آجاق (acaq /əcəq)

• فعلدن آد دوزلدر:

ايچ  = ايچه جك

گل  = گله جك

گئي  = گئيه جك

آل =  آلاجاق

وئر  = وئره‌جك

آغان (aqan /əqən)

• بيرلشمه اكدير كي فعلدن آد دوزلدر:

دور =  دوراغان

گز =  گزه‌ين

اول =  اولاغان

آر (ar /ər)

• گئنيش زامان آنلامي آد و صيفت دوزلدن بير اكدير:

يازار (نويسنده)

گولر (خندرو)

چيخار (لياقت)

يئتر (قيز آدي)

آنار (اوغلان آدي)

ياشار (ياشاماق مصدريندن: ياش + ار)

آق (aq /əq)

• چوخ ايشله‌نن اكدير، آد و آدسويلو سؤزجوكلر دوزلدر:

قاچماق =  قاچاق

قورماق =  قوراق

اوركمك =  اوركك

قورخماق =  قورخان

قونماق =  قوناق

قاپماق =  قاپان

سغينماق =  سيغينان

دورماق =  دوراق

ديله مك =  ديلك

ايسته‌مك  = ايستك

پارلاماق  = پارلاق

آل (al /əl)

• آز ايشلنن اكدير و فعلدن آد دوزلدر:

دوغماق  = دوغال (طبيعي)

قورماق =  قورال (مقررات)

آلا (ala /ələ)

• آز ايشلنيلن اكدير و فعلدن آد دوزلدر:

ائشمك  = ائشه‌له‌مك

ايتمك  = ايته‌له‌مك

قووماق =  قووالاماق

سرپمك =  سرپه‌له مك

آم (am /əm)

• آز ايشلنيلن اكدير:

آنلاماق  = آنلام

ياشاماق  = ياشام

توپلاماق  = توپلام

آن (an /ən)

• فعلدن آد سويلو سؤزجوكلر تؤره‌در. چوخ ايشلك بير اكدير. بو اك ايله دؤزلن سؤزجوك‌لر، فاعيلي صيفت اولاراق ايشله‌نر:

ياراتماق  =  يارادان

بييلمك  =  بيلن

باخماق  =  باخان

گلمك  =  گلن

دوزمك  =  دوزن

اوخوماق  =  اوخويان

آناق (anaq /ənəq)

يئتمك  =  يئته‌نك (شايستگي)

گلمك  =  گله‌نك (سنت و آيين)

اولماق   = اولاناق (امكان)

اي (i /ı /ü / u)

• چوخ ايشلك اكدير و فعلدن، آد و آدسويلو سؤزجوكلر دوزلدر:

سورماق سورور

يازماق   =  يازي

اؤلچمك  =  اؤلچو

اؤلمك  =  اؤلو

باتماق  =  باتي

اؤرتمك  =  اؤرتو

دوغماق  =  دوغو

گرمك  =  گزي

ايجي (ici /ıcı /ücü / ucu)

آلماق  =  آليجي

ازمك  =  ازيجي

ساتماق  =  ساتيجي

اوخوماق  =  اوخوجو

وورماق  =  ووروجو

سورمك  =  سوروجو

آخماق  =  آخيجي

ييخماق  =  ييخيجي

ايش (iş /ış /üş /uş)

دؤنمك  =  دؤنوش

اوچاق  =  اوچوش

چيخماق  =  چيخيش

تانيماق  =  تانيش

وورماق  =  ووروش

ديرچلمك   = ديرچه‌ليش

اؤيمك  =  اؤيوش

ياغماق  =  ياغيش

آلماق، وئرمك  =  آليش وئريش

ساتماق   = ساتيش

تيكمك  =  تيكيش

قورتولماق  =  قورتولوش

ايك (ik /ık /ük /uk)

• آدلاردان ائديلگن (مفعولي) صيفت دوزلدر :

دونماق  =  دونوق

ييرتماق  =  ييرتيق

سؤكمك  =  سؤكوك

پوزماق  =  پوزوق

آچماق  =  آچيق

سولماق  =  سولوق

چاپماق  =  چاپيق

بيتمك  =  بيتيك

ازمك  =  ازيك

يانماق  =  يانيق

دؤنمك  =  دؤنوك

ايم (im /ım /üm /um)

• چوخ ايشلنن اكدير:

اؤلمك  =  اؤلوم

دوغماق  =  دوغوم

دؤنمك  =  دؤنوم

ايچمك  =  ايچيم

بؤلمك  =  بؤلوم

آتماق  =  آدديم

سئچمك  =  سئچيم

قورتماق  =  قورتوم

اينج (inc /ınc /ünc /unc)

اؤده مك  =  اؤدونج (پرداخت)

گولمك  =  گولونج

سئومك  =  سئوينج

قورخماق  =  قورخونج

ايگرنمك  =  ايره‌نج (ايرن + اينج= ايره‌نينج)

قازانماق  =  قازانج (قازان + اينج= قازانينج)

چي (çi /çı /çü /çu)

اؤيرنمك  =  اؤيره‌نجي

ديلنمك  =  ديلنچي

تي (ti /tı /tü /tu)

• اين (in /ın /ün /un) و ان (an /ən) اكلري ايله دوزلن فعللره ياپيشار و آد دوزلدر:

باغلانماق  =  باغلانتي

چيرپينماق  =  چيرپينتي

آوونماق  =  آوونتو

گؤرونمك  =  گؤرونتو

ساللانماق  =  ساللانتي

توپلانماق  =  توپلانتي

ديكسنمك  =  ديكسينتي

قا (qa /qə)

سوپورمك  =  سوپورگه

بؤلمك  =  بؤلگه

بيلمك  =  بيلگه

دؤنمك  =  دؤنگه

قان (qan /qən)

• بو اك آليشقانليق و عادت آنلامي سؤزجوكلر دوزلدر:

ياپيش  =  ياپيشقان

آليش  =  آليشقان

دؤيوش =  دؤيوشگن

• كي (ki /kı /kü /ku) و گي (gi /gı /gü /gu) ايشله‌نن اكدير:

يازماق  =  يازغي (سرنوشت)

سيلمك  =  سيلگي

سايماق =  سايغي (احترام)

هؤرمك  =  هؤرگو

اولماق  =  اولغو (حادثه)

ايچمك  =  ايچگي

دويماق  =  دويغو

سورماق  =  سورغو

وورماق  =  وورغو

كين (kin /kın /kün /kun) و گين (gin /gın /gün /gun)

• چوخ ايشله‌نن اكدير و فعللردن صيفت دوزلدر:

اوزمك  =  اوزگون

سوزمك  =  سوزگون

بيلمك  =  بيلگين

جوشماق  =  جوشغون

وورماق  =  وورغون

سوسماق  =  سوسغون

قيزماق  =  قيزغين

سئچمك  =  سئچگين

داشماق  =  داشغين

يانماق  =  يانغين

ما (ma /mə)

دولماق  =  دولما

دوزمك  =  دوزمه

آسماق  =  آسما

توخونماق  =  توخونما

بؤلمك  =  بولمه

سورمك  =  سورمه

• بو اك جا/جه اكي ايله‌ده بيرله شر و آد دوزلدر:

تاپماجا، بيلمه‌جه، قوشماجا، سئچمه‌جه، دوزمه‌جه

ماج (mac /məc)

دؤيمك  =  دؤيمج

اوغماق  =  اوغماج

ماز (maz /məz)

• فعلدن صيفت دوزلدر:

قورتارماز اويون، بيتمز ايش، باغيشلانيلماز گوناه.

ماق (maq /məq)

• آنلام باخيميندان مصدر اكي ايله فرقله‌نير. فعلدن آد و آد سويلو سوزجوكلر دوزلدر:

چماخماق (وسيله آدي)

قايماق (سرشير)

يئمك (غذا)

مان (man /mən)

شيشيمك  =  شيشمان (چاق و فربه)

اؤيرتمك  =  اؤيرتمن (معلم)

اين (in /ın /ün /un)

• ايشلك اكدير و فعلدن آد دوزلدر:

اكمك  =  اكين

بيچمك  =  بيچين

ييغماق  =  ييغين

سورماق  =  سورورن (مساله)

آخماق (آخين)

سايماق  =  سايين (محترم)

اينتي (inti /ıntı /üntü /untu)

تؤكمك  =  تؤكونتو  (باخ. تي (ti /tı /tü /tu) اكينه)

ساق (saq /səq)

وارماق  =  وارساق (چوخ گزن، عاشيق)

توتماق  =  توتسان (توتولان، اسير)

ايد (id /ıd /üd /ud)

اومماق  =  اومود

گئچمك  =  كئچيد

د) فعلدن فعل دوزلدن اكلر

آر (ar /ər)

• فعلين كؤك و يا گؤوده‌سينه ياپيشار ائدرگن (متعددي با گرايش فاعلي) فعل دوزلدر:

چيخمماق   = چيخارماق

قوپماق  =  قوپارماق

آش (aş /əş)

• كؤك سونونا ياپيشار و اورتاقليق (=مشاركت) بيلديرن فعل دوزلدر:

سوماق  =  سواشماق

يارماق  =  ياراشماق

دالماق  =  دالاشماق

گولمك  =  گولشمك

تيتره‌مك   =  تيره‌شمك

ايره (ir /ır /ür /ur)

• يالين فعلدن ائتديرگن فعل دوزلدر:

بيتمك  =  بيتيرمك

ساوماق  =  ساوورماق

ايچمك  =  ايچيرمك

آشماق  =  آشيرماق

شيشمك  =  شيشيرمك

بو اكين سونونا «ت» أونسوزوده آرتيريلار: ايچيرتمك، شيشيرتمك و ....

ايش (iş /ış /üş /uş)

• فعلين سونونا ياپيشار و اورتاقليق (=مشاركت) آنلامي وئرن فعللر دوزلدر:

بؤلمك  =  بؤلوشمك

گؤرمك  =  گؤروشمك

وورماق  =  ووروشماق

إويمك  =  دؤيوشمك

يازماق  =  يازيشماق

چاتماق  =  چاتيشماق

ايكله (ikli / ıklı /üklü /uklu)

سورمك  =  سوروكلمه‌مك

سايماق  =  ساييغلاماق

ايل (il /ıl /ül /ul)

• فعلين كؤك و يا گؤوده‌سينه ياپيشار و ائديلگن (=متعددي) فعل دوزلدر:

آچماق  =  آچيلماق

يازماق  =  يازيلماق

باخماق  =  باخيلماق

قاتماق  =  قاتيلماق

دوزمك  =  دوزولمك

بوزمك  =  بوزولمك

اؤيره‌نمك  =  اؤيره‌نيلمك

آيماق  =  آييلماق

اوزمك  =  اوزورمك

يورماق  =  يورولماق

ييغماق  =  ييغيلماق

چكمك  =  چكيلمك

اين (in /ın /ün /un)

• فعلين كؤك و يا گؤوده‌لرينه ياپيشار و فعلين كؤكونه دؤنن يئني آنلامي دؤنوشلو فعل و يا ائديلگن فعل دوزلدر: (ائديلگن: بو پارلتار كئچن ايل بازاردان آليندي. دؤنوشلو: اونون ازيجي سؤزلرينه چوخ آلينديم)

آلماق  =  آلينماق

سئومك  =  سئوينمك

سورمك  =  سورونمك

گؤرمك  =  گؤرونمك

سورمك  =  سورونمك

گئيمك  =  گئيينمك

چورمك  =  چورونمك

اؤيمك  =  اؤيونمك

چالماق  =  چالينماق

سويماق   = سويونماق

سيلمك  =  سيلينمك

بؤلمك  =  بؤلونمك

ت  (at /ət)

• سون سسي أونلو ايله قورتاران فعل كؤكونه ياپيشار و ائتديريگن فعل دوزلدر:

آغلاماق  =  آغلاتماق

دينله‌مك  =  دينلتمك

بكله‌مك  =  بكلتمك

دير (dir /dır /dür /dur)

تيكديرمك، بيلديرمك، ساتديرماق

اوزدورمك، توتدورماق، يئدير(ت)مك، دوردورماق، يئتديرمك

• اين (in /ın /ün /un) اكي ايله دوزلن دؤنوشلو آنلامي فعللري، ائتديرگن آنلامي ائده ر:

سئوينديرمك، كئچينديرمك، گئيينديرمك

• ايش (iş /ış /üş /uş) اكي ايله دوزلن اورتاقليق آنلامي فعللري ائتديرگن آنلامي ائده‌ر:

بؤلوشدورمك، گؤروشدورمك، دؤيوشدورمك، يازيشديرماق، چاليشديرماق.

ن (an /ən)

سيناماق  =  سينانماق

اؤده مك  =  اؤده نمك

اويناماق  =  اوينانماق

اوخشاماق  =  اوخشانماق

داراماق  =  دارانماق

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید